Istorgia dal presidi da la Confederaziun

Il presidi da la Confederaziun svizra ha ina istorgia alternanta. Entant che l'uffizi valeva en ils emprims decennis dal stadi federal pli difficils sco ina distincziun quels ils cussegliers federals ch’eran spezialmain buns cumandants, è s'etablì il princip da rotaziun a partir dals onns 1890.

Monument da l'emprim president da la Confederaziun Jonas Furrer (1805-1861) a Winterthur. (KEYSTONE/Gaetan Bally)

Cunter ina concentraziun da la pussanza

Ils babs da la Constituziun svizra eran „commembers da la regenza e represchentants da singuls stands che pensavan en moda pragmatica e che tschertgavan cumpromiss“, sco ch'i stat scrit en il Lexicon istoric da la Svizra. Targlinaders n'eran els betg: Perquai che la situaziun politica ha permess la primavaira 1848, èn els sa mess decidids a l'ovra ed han skizzà en paucas emnas l'emprima Constituziun dal stadi federal. Ils babs da la Constituziun vulevan evitar da concentrar la pussanza en paucs mauns. Betg èn dumonda na vegniva pir dretg ina concentraziun da las cumpetenzas executivas mo tar ina persuna. Il presidi da la Confederaziun è pia vegnì concepì correspundentamain e la durada d'uffizi è vegnida limitada ad in onn.

Dus records

L'emprim president da la Confederaziun è stà ils onns 1848 e 1849 il Liberal turitgais Jonas Furrer. En l'ulteriur decurs dal 19. tschientaner èn vegnids elegids cussegliers federals ch'avevan savens gronda influenza. Ils records han tegnì Karl Schenk (BE) ed Emil Welti (AG) cun occupar l'uffizi durant sis periodas. Omadus èn stads participads a la regenza dal pajais durant in temp fitg lung: Welti 24 onns, Schenk schizunt 31 onns. El è uschia fin oz il cusseglier federal cun la perioda d'uffizi la pli lunga.

Princip da rotaziun dapi ils onns 1890

Il princip da rotaziun ch'è usità oz, tenor il qual il cusseglier federal cun la pli auta vegliadetgna d'uffizi daventa mintgamai il vicepresident e vegn elegì sco president da la Confederaziun in onn pli tard, è s'etablì pir durant ils onns 1890. Avant elegeva l'Assamblea federala en spezial cussegliers federals spezialmain stimads sco presidents da la Confederaziun. Tgi ch'era main bainvis tar ils parlamentaris, stueva per part spetgar ditg: Uschia è Willhelm Matthias Naeff da Son Gagl daventà – malgrà in temp d'uffizi da 27 onns – mo ina giada president da la Confederaziun (1853). Be ina giada n’ha in president da la Confederaziun n’ha betg pudì entrar en uffizi: Il Vadais Victor Ruffy ch’era vegnì elegì sco president da la Confederaziun per l’onn 1870 è trapassà ils 19 da december 1869. Nagin president da la Confederaziun n’ha demissiunà, dentant è il Turitgais Wilhelm Hertenstein mort l’onn 1888 en uffizi.

Per lung temp er minister da l'exteriur

Ils emprims decennis suenter la fundaziun dal stadi federal eri usità ch'il president da la Confederaziun manava a medem temp il Departament politic, l'antecessur dal Departament federal d'affars exteriurs (DFAE). L'onn 1888 han ins per l'emprima giada separà ils uffizis. Dal 1897 fin al 1920 è l'uniun dals uffizis puspè vegnida activada.

Set giadas presidenta da la Confederaziun

Set giadas è fin oz vegnida elegida ina presidenta da la Confederaziun. Sco emprima dunna per questa carica è quai stada Ruth Dreifuss l’onn 1999. Persuenter èn vegnidas elegidas Micheline Calmy-Rey (2007 e 2011), Doris Leuthard (2010 e 2017), Eveline Widmer-Schlumpf (2012) e Simonetta Sommaruga (2015).

Ultima midada 21.09.2017

Tar il cumenzament da la pagina

https://www.admin.ch/content/gov/rm/pagina-iniziala/presidi-confederaziun/istorgia-presidi-confederaziun.html